'S-HERTOGENBOSCH IJskar Van de Rul terugbrengen in het straatbeeld van ’s-Hertogenbosch. Dat is de motivatie achter het opknappen van een ruim honderd jaar oude, verwaarloosde ijskar. Gepensioneerd schilder Theo van Hoek en Martijn Ackermans van Ackermans Ambachtelijke Schilderwerken zijn verantwoordelijk voor het schilderwerk.


Voordat de schilders aan het werk konden gaan, ging er en heel traject aan voorbereidingshandelingen vooraf. Het was zelfs zaak om de beide oorspronkelijke ijskarren eerst op te sporen.

Verleden
pers-bladgoud-restauratie-ijskar-de-rulMarcel Ploegmakers van Duke Cultural Productions is verantwoordelijk voor het project. Hij kreeg van Stichting Marktpromoties ‘s-Hertogenbosch de opdracht om op zoek te gaan naar twee ijskarren die van het begin van de vorige eeuw tot eind zestiger jaren het markten straatbeeld van ’s-Hertogenbosch bepaalden. De bedoeling was om de twee ijskarren weer voor één dag in het straatbeeld terug te brengen ter gelegenheid van de festiviteiten rond de afronding van de herinrichting van de Bossche markt. Het liep anders. Bekend was dat zuivelconcern Campina ze een tijdje gebruikte voor promotiedoeleinden. Daarna leidden ze een zwervend bestaan om vervolgens uit het zicht te verdwijnen.

Door de media in te schakelen kwam Ploegmakers de twee karren op het spoor. Eén was tijdelijk bij het decorbedrijf van het Nederlands Omroep Bedrijf (NOB) terecht gekomen om uiteindelijk naar België te verdwijnen; de ander diende als decoratiestuk in het Autotron in Rosmalen, niet ver van ’s-Hertogenbosch. Die laatste is nu door eigenaar Libéma beschikbaar gesteld om op te knappen en vervolgens te schenken aan de Stichting Spulvan De Rul.
De tweede kar, inmiddels in België getraceerd, is ook gerestaureerd en siert sinds afgelopen Koninginnedag het Bossche straatbeeld.

Voorbereiding
De kar uit het Autotron was zwaar gehavend. Het houtwerk was in het verleden aangevreten door vocht en zouten en de decoratieve paneelschilderingen waren flets en mat. Het was wethouder Bert Pauli van de gemeente ’s-Hertogenbosch die Addi Burmanje van de Bossche vereniging ‘Oeteldonksche Club van 1882’ vroeg om de kar in hun werkplaats op de knappen. Burmanje, ‘Minister van het Technisch Ministerie’ van de vereniging, beschikt over een grote groep vrijwillige vaklui waaronder timmerlieden, metaalbewerkers én meesterschilder Theo van Hoek. Nadat een herstelplan was gemaakt door Ad Groenland van de vereniging en de timmerlieden het houtwerk hadden hersteld, konden de schilders het onderhoud overnemen.
De verweerde schilderingen zijn door kunstenaar Twan van de Vorstenbosch uit Schijndel onder handen genomen. Voor het normale schilderwerk werden Van Hoek en Groenland ingeschakeld en zzp’er Ackermans voor de belettering en voor het vergulden van een groot aantal details.

Schilderen
Van Hoek: ‘Als vrijwilliger heb ik een alkyd gebruikt. Dan zie je veel beter wanneer je eventueel toch nog op slecht hout schildert. Alkyd zakt in en watergedragen blijft vol staan.’
Als grondlaag schilderde Van Hoek tweemaal met Sigma S2U Primer en tweemaal Sigma S2U Gloss, een pu-lak. De ‘finishing touch’ was voor Ackermans, geen vrijwilliger maar aangetrokken voor het specialistische schilderwerk. Ploegmakers vroeg verfgroothandel vink Verf in ’s-Hertogenbosch of ze daar iemand
kenden die bekend was met beletteren en vergulden. Zodoende kwam Ackermans in beeld. ‘Op de lange zijde van de kar komen aan de kap twee schildjes met daarop “anno 1907” en op de korte zijde de tekst “Spul van De Rul”. In dit geval aangebracht met Edel Standverf van Evert Koning Schildersverven.’
Omdat het schild een bepaalde ronding heeft, zijn de letters aan die ronding aangepast. Die lettersjablonen zijn één voor één overgebracht op een vel tekenpapier dat aan de achterkant voorzien is van krijt om de belijning vervolgens over te trekken en door te drukken op het schild. Precies inschilderen maakt de belettering compleet ‘Puur handmatig om een té strak effect juist te vermijden’, aldus Ackermans.

Vergulden
Ackermans heeft ook een twa